"Een
dorpshuis is een laagdrempelige ontmoetingsplaats
voor alle inwoners van het dorp"
Dit
is slechts één van de mogelijke antwoorden op de vraag 'wat
is een dorpshuis?'. Een dorpshuis is meestal centraal gelegen, toegankelijk
voor iedereen en neutraal. Wat er precies in een dorpshuis gebeurt is echter
afhankelijk van de behoeften van de dorpsbewoners en groeit mee met de tijd.
M.a.w., geen twee dorpshuizen zijn gelijk. Wel kunnen we stellen dat een dorpshuis
steeds een mix van volgende elementen bevat:
ontmoeting
ontspanning & vorming
informatie & communicatie
dienstverlening
vrijwilligerswerk
Ontmoeting
In
een dorpshuis
treffen we meestal een ontmoetingsruimte aan. Mensen kunnen er binnenlopen
zonder aanleiding, ze kunnen er een krant of tijdschrift lezen, een praatje
maken met andere bezoekers, naar wat rustige muziek luisteren,... Het is ook
de plaats waar ze een kaartje kunnen leggen, een gezelschapsspel spelen,...
, dit alles zonder zich verplicht te voelen om daarbij iets te consummeren.
De ontmoetingsruimte kan eventueel uitgebreid worden met een infohoekje (met
gratis toegang tot pc's met internetverbinding), tv, ..., naargelang de behoeften
van de inwoners en de financiële mogelijkheden.
Ontspanning en vorming
In een dorpshuis kunnen - al dan niet in samenwerking met andere organisaties,
diensten en verenigingen - activiteiten worden georganiseerd voor een ruim
publiek of voor een specifieke doelgroep: hobbynamiddagen (koken, breien,
knutselen,...), cursussen (klussen in huis, omgaan met de computer en internet,
tuinieren,...), uitstappen... Het is belangrijk om steeds aandacht te hebben
voor wat de inwoners van een dorp vragen.
Het organiseren van activiteiten kan een belangrijk onderdeel zijn van de
dorpshuiswerking - in sommige gevallen zelfs één van de doelstellingen
- maar in de meeste gevallen is dit eerder een aanleiding om de sociale cohesie
te versterken en mensen sterker te maken. Het is dan eerder een manier om
dorpsbewoners in contact te brengen met anderen of hen kennis te laten maken
met de dorpshuiswerking en de vele andere aspecten ervan. Interessant hierbij
is om ook bewoners aan te spreken om hun kennis en vaardigheden te delen met
andere dorpsbewoners.
Informatie en communicatie
Een dorpshuis kan informatie ter beschikking stellen van bewoners in de vorm
van folders, brochures, kaarten, een kleine boekenstand, informatiestands,
kleine wisselende tentoonstellingen,...
Het kan ook interessant zijn om een (paar) computer(s) te plaatsen met internetaansluiting,
waar inwoners gratis informatie kunnen opvragen en kunnen communiceren met
allerlei besturen en instanties. Nog in functie van de interactieve werking
kan bijvoorbeeld een opmerkingenboek of een ideeënbus in de informatiehoek
worden gelegd.
Een dorpshuis kan een belangrijke rol spelen in het dichten van de zogenaamde
kloof tussen politiek en burger. Dit kan op verschillende manieren: lokale
overheden informeren inwoners via het dorpshuis over hun plannen met het dorp
en over hun dienstverlening in het algemeen. Dit kan via folders, brochures,
affiches, informatieberichten die op infopanelen gehangen worden, via de gemeentelijke
website,... Het moet echter ook mogelijk zijn om als dorpsbewoner via het
dorpshuis vragen, opmerkingen, suggesties,... door te spelen aan het gemeentebestuur.
Dienstverlening
Een dorpshuis kan gastheer zijn
voor een aantal diensten die er zitdag houden, zoals bijvoorbeeld een gemeentebestuur,
OCMW, politie, toeristische diensten, vakbonden, ziekenfondsen, woonwinkel,...
Een dorpshuis kan daarenboven ook een verkooppunt zijn voor vuilniszakken
en PMD-zakken, GSM-kaarten, tickets van De Lijn, postzegels en fiscale zegels
(het dorpshuis kan uitgroeien tot Postpunt),...
Ook een op maat van het dorp gesneden winkelaanbod kan worden overwogen. Het
dorpshuis kan ook de plaats zijn waar bijvoorbeeld een strijkatelier wordt
uitgebouwd of vanwaaruit een dienstenchequebedrijf poets- en huishoudelijke
hulp aanbiedt.
Ook hier is alles afhankelijk van de noden en ambities van het dorp.
Vrijwilligerswerk
Een belangrijk aspect van een dorpshuiswerking is de vrijwilligerswerking.
Enerzijds krijgen de inwoners van het dorpshuis de kans om hun eigen talenten
en vaardigheden ten dienste te stellen van de dorpsgemeenschap. Anderzijds
is het ook zo dat, wil een dorpshuis optimaal functioneren, een groot deel
van de werking zal moeten steunen op vrijwilligerswerk. Een dorpshuis is er
niet alleen vóór, maar zeker ook dóór de inwoners.
Het is mogelijk (zij het niet eenvoudig) om een dorpshuis volledig te laten
draaien op vrijwilligers, maar ook in dat geval is het aangewezen dat bijvoorbeeld
een gemeentebestuur zich engageert om de vrijwilligersgroep een minimale professionele
ondersteuning te geven.